March 23, 2011

De Leeflijn

Het Pact op Zuid heeft als een van de speerpunten om de recreatieve verbindingen met het buitengebied te verbeteren. Ook het areaal groen in het vooroorlogse deel van Zuid en de voormalige haventerreinen laat sterkt te wensen over. Daarvoor wordt momenteel flink geïnvesteerd in het waterfront van Zuid, gecombineerd met nieuwbouw rondom de Kop van Zuid en Feijenoord. Opmerkelijk is dat hiervoor de oplossingen gezocht worden in het begraven van de oudere landschapsstructuren ten faveure van nieuwe. Dit is niet alleen kostbaar, maar bovendien desoriënterend voor de gebruiker. Deze landschapsstructuren – dijken en kaden – worden opgevat als barrières in plaats van bakens in de stad. Wat bovendien nog niet lijkt te gebeuren is het aanpakken van de –letterlijk en figuurlijk – achterliggende oorzaken van de ‘ontgroening’ van deze prachtige klassieke stadswijken. Met de herprofilering van de oude statige groene alleés en dijken op Zuid zijn bomen en groene taluds geofferd voor parkeerplaatsen en vrij liggende tram- en busbanen. Er zijn een aantal bijzondere profielen voor teruggekomen, maar in vrijwel alle profielen is er sprake van ruimtegebrek. In de afgelopen decennia is het achterland aan woonwijken en het autobezit van de eilandbewoners enorm toegenomen. Niet alleen op Zuid, maar overal in de hoogstedelijke jaren ’30 wijken, is dit ten koste gegaan van alles in de openbare ruimte dat niet van steen was. Fiets- en wandelroutes op Zuid gaan langs drukke onaangename verkeersstraten, achterkanten en loodsen.

Concept

Het wordt tijd dat Rotterdam Zuid net als Amsterdam Zuid tot de binnenstad van Rotterdam gerekend wordt, en er meer oog komt voor de monumentale kwaliteit van de stadstructuur. Om de ambities op het gebied van klimaat (waterhuishouding) en leefbaarheid (groen, recreatie) waar te maken, kan op een aantal eenvoudige technologische ontwikkelingen voorgesorteerd worden. De nieuwe generatie trams hebben geen bovenleidingen meer nodig. Gebouwde parkeervoorzieningen worden steeds algemener toepasbaar. En ook het landschap in de stad is gebaat bij oriëntatie en leesbaarheid.

Wat als er groene lijnen door de stad zouden lopen, waarvan je zeker weet dat ze je naar een fraai park of dijkdorp voeren? Wat als je die intuïtief kan volgen, zonder op borden te hoeven kijken? Wat als deze groene lijn gecombineerd wordt met levendige pleintjes en pocket parks langs de lijn? In het concept van de leeflijn zetten we de dijk in als verbindingsmiddel de stad uit voor fietser en voetganger, maar ook andersom voor flora en fauna de stad in. Om te bewijzen dat de ANWB-route niet per se langs een onaantrekkelijke verkeersweg hoeft te gaan onderzoeken we een alternatief tracé langs de Brede -, Groene -, en Hilledijk. Dit zijn nu nog drie aparte stukken van dezelfde dijk, die met een ingetogen buitenruimteontwerp aan elkaar gesmeed kan worden.

Ontwerp

De reis van Kop naar Zuiderpark gaat langs drie uiteenlopende stadsprofielen aan de nieuwe zogeheten Groene Brede Hilledijk: een brede dijk langs het spoor; een krappe en drukke winkelstraat; en een verkeersweg. In het ontwerp is de ambitie om een nieuw gouden randje in de stad te maken; een herkenbare verharding voor voetganger en fietser loopt door in de verharding. Onder deze verharding zit een noviteit. De dijk is feitelijk een goot, waarin een langwerpige ‘spons’ ligt met daarop een leeflaag, uiteraard met voldoende grondvolume voor bomen. De herprofileren voor een vrij liggend fiets- en wandelroute wordt aangegrepen om specifieke kansen langs de route aan te grijpen: het beplanten van voorheen kale dijktaluds aan het stuk Hilledijk langs het rangeerterrein bij de Laan op Zuid. Verderop in de winkelstraat van de Groene Hilledijk zorgen we dat de straat daadwerkelijk weer groen kan worden. Parkeervoorzieningen worden gebouwd opgelost, en de middenberm wordt een groen talud. Tenslotte wordt bij het stuk Dordtselaan de bestemming Zuiderpark bereikt. Hier kan het dijktalud flink breder, hoger en groener worden als het fietspad op een getrapt profiel komt te liggen met de tram. Van Kop tot Zuid gaat de Brede Groene Hilledijk er enorm op vooruit.

more from similar articles: